Op 26 november 2024 werd in het NOS-journaal aandacht besteed aan de uitreiking van de Clara Meijer-Wichman penning aan Jason Bhugwandass. Ook veel geschreven pers maakte melding van deze gebeurtenis.
Dit had alles te maken met de persoon Jason Bhugwandass en zijn tomeloze inzet voor de bevordering van de kinderrechten in de jeugdzorg. In maart 2024 bracht Jason met zijn onderzoeksrapport Eenzaam Gesloten op niet mis te verstane wijze de misstanden en de onveiligheid binnen de ZIKOS-afdelingen van de gesloten jeugdzorg aan het licht. Deze afdelingen werden daarop onmiddellijk door de overheidgesloten.
Jason ontving de penning in aanwezigheid van 100 belangstellenden, waaronder naast wetenschappers, beleidsmakers, rechters, advocaten en vertegenwoordigers van kinderrechten- en jeugdzorgorganisaties vooral ook familieleden en vrienden, van Jason. Na het uitspreken van de laudatio, waarin Jason werd geprezen om zijn moed en volharding werd hem de penning overhandigd.
Vervolgens kreeg Jolande uit Beijerse, hoogleraar justitiële jeugdinterventies van de Erasmusuniversiteit Rotterdam, het woord. Ook zij sprak zeer lovende woorden richting Jason. Ook uitte zij stevige kritiek op het systeem van de gesloten jeugdzorg en de impact daarvan op het verdere leven van kinderen en jongeren. Daarna deelde Femke Willemse op indringende wijze haar persoonlijke verhaal.
Als laatste sprak Jason zelf de aanwezigen toe. Hij sprak indringende woorden nadat hij eerst Hermien, de moeder van Kira, op het podium had uitgenodigd om te vertellen over de zelfgekozen dood van haar dochter die het leven na haar ervaringen in ZIKOS niet meer aankon. Die indringende woorden heeft hij naderhand op zijn Instagram Account herhaald: “Tijdens de uitreiking van de Clara Meijer-Wichmann penning raakte ik een tekortkoming van het ZIKOS-rapport aan: Het verandert niks aan het onderliggende probleem in de jeugdzorg. Nog harder gezegd, het houdt dat probleem eigenlijk in stand:
We geloven individuen niet. Het verhaal van een kind krijgt pas gewicht als het is ingebed in tientallen, soms zelfs honderden, andere verhalen.
Daarnaast worden (soms slechts ogenschijnlijke) positieve ervaringen van de ene jongere gebruikt om de afschuwelijke verhalen van de andere jongeren te ontkrachten. Als het ene kind niet in de instelling misbruikt is, zou dat per definitie betekenen dat het andere kind liegt.
Als er na 75 jaar uit grootschalig onderzoek blijkt dat driekwart van de jeugdigen in de jeugdzorg te maken krijgt van geweld schrikken we. Dan geloven we het even wel. Maar uitsluitend in het collectief, want de eerstvolgende keer dat een jongere zich uitspreekt over geweld dat statistisch gezien dus naar waarschijnlijkheid wél heeft plaatsgevonden, vallen we terug in hetzelfde patroon van ontkenning”.
Aan het eind van de uitreikingsbijeenkomst kondigde Marjan Stoffers aan dat de Liga met een vervolgprogramma Kinderrechten en Jeugdzorg aan de slag zou gaan. Als eerste stap in dit proces is het door de Liga opgestelde startdocument “Zorg voor kinderrechten in jeugdzorg, dicht de kloof tussen mensenrechten en praktijk’’ opgesteld en aan alle aanwezigen toegestuurd. In dit paper wordt op de eerste plaats onder de noemer vrijheidsbeneming en geweld in de jeugdzorg ingegaan op de door Jason Bhugwandass benoemde misstanden in de gesloten jeugdzorg. Daarnaast komt aan de orde of en hoe de doorwerking van de uitgangspunten en normen van de rechten van het kind, zoals vastgelegd in het VN-Kinderrechtenverdrag in het jeugdzorgbeleid en de praktijk kan verbeteren.
Na afloop ontving Jason de hartelijke felicitaties van zijn familie en vrienden voor deze meer dan verdiende prijs.
Relevante documenten:
Verslag 21 mei 2026 bijeenkomst Liga voor de Rechten van de Mens Jeugdzorg