cmw penning



Overzicht actueel


30 augustus 2018


Amsterdam, 29 augustus 2018. Gezamenlijk Persbericht van 127 (mensen)rechtenorganisaties - waaronder de Liga - die de Regering van Bahrein oproepen om Nabeel Rajab onmiddellijk vrij te laten.

JOINT STATEMENT: 127 Rights groups call for immediate release of Nabeel Rajab after UN group calls his detention arbitrary and discriminatory

Paris-Geneva-Manama, 29 August 2018– For the second time since 2013, the United Nations (UN) Working Group on Arbitrary Detention (WGAD) has issued an Opinion regarding the legality of the detention of Mr. Nabeel Rajab under international human rights law. In its second opinion, the WGAD held that the detention was not only arbitrary but also discriminatory. The 127 signatory human rights groups welcome this landmark opinion, made public on 13 August 2018, recognising the role played by human rights defenders in society and the need to protect them. We call upon the Bahraini Government to immediately release Nabeel Rajab in accordance with this latest request.

In its Opinion(A/HRC/WGAD/2018/13), the WGAD considered that the detention of Mr.Nabeel Rajabcontravenes Articles 2, 3, 7, 9, 10, 11, 18 and 19 of the Universal Declaration on Human Rights and Articles 2, 9, 10, 14, 18, 19 and 26 of the International Covenant on Civil and Political Rights, ratified by Bahrain in 2006. The WGAD requested the Government of Bahrain to “release Mr. Rajab immediately and accord him an enforceable right to compensation and other reparations, in accordance with international law.”

This constitutes a landmark opinion as it recognises that the detention of Mr. Nabeel Rajab – President of the Bahrain Center for Human Rights (BCHR), Founding Director of the Gulf Centre for Human Rights (GCHR), Deputy Secretary General of FIDH and a member of the Human Rights Watch Middle East and North Africa Advisory Committee – is arbitrary and in violation of international law, as it results from his exercise of the right to freedom of opinion and expression as well as freedom of thought and conscience, and furthermore constitutes “discrimination based on political or other opinion, as well as on his status as a human rights defender.” Mr. Nabeel Rajab’s detention has therefore been found arbitrary under both categories II and V as defined by the WGAD.

Mr. Nabeel Rajab was arrested on 13 June 2016 and has been detained since then by the Bahraini authorities on several freedom of expression-related charges that inherently violate his basic human rights. On 15 January 2018, the Court of Cassation upheld his two-year prison sentence, convicting him of “spreading false news and rumors about the internal situation in the Kingdom, which undermines state prestige and status” – in reference to television interviews he gave in 2015 and 2016. Most recently on 5 June 2018, the Manama Appeals Court upheld his five years’ imprisonment sentence for “disseminating false rumors in time of war”; “offending a foreign country” – in this case Saudi Arabia; and for “insulting a statutory body”, in reference to comments made on Twitter in March 2015 regarding alleged torture in Jaw prison and criticising the killing of civilians in the Yemen conflict by the Saudi Arabia-led coalition. The Twitter case will next be heard by the Court of Cassation, the final opportunity for the authorities to acquit him.

The WGAD underlined that “the penalisation of a media outlet, publishers or journalists solely for being critical of the government or the political social system espoused by the government can never be considered to be a necessary restriction of freedom of expression,” and emphasised that “no such trial of Mr. Rajab should have taken place or take place in the future.” It added that the WGAD “cannot help but notice that Mr. Rajab’s political views and convictions are clearly at the centre of the present case and that the authorities have displayed an attitude towards him that can only be characterised as discriminatory.” The WGAD added that several cases concerning Bahrain had already been brought before it in the past five years, in which WGAD “has found the Government to be in violation of its human rights obligations.” WGAD added that “under certain circumstances, widespread or systematic imprisonment or other severe deprivation of liberty in violation of the rules of international law may constitute crimes against humanity.”

Indeed, the list of those detained for exercising their right to freedom of expression and opinion in Bahrain is long and includes several prominent human rights defenders, notably Mr. Abdulhadi Al-Khawaja,Dr. Abduljalil Al-Singaceand Mr. Naji Fateel– whom the WGAD previously mentioned in communications to the Bahraini authorities.

Our organisations recall that this is the second time the WGAD has issued an Opinion regarding Mr. Nabeel Rajab. In its Opinion A/HRC/WGAD/2013/12adopted in December 2013, the WGAD already classified Mr. Nabeel Rajab’s detention as arbitrary as it resulted from his exercise of his universally recognised human rights and because his right to a fair trial had not been guaranteed (arbitrary detention under categories II and III as defined by the WGAD).The fact that over four years have passed since that opinion was issued, with no remedial action and while Bahrain has continued to open new prosecutions against him and others, punishing expression of critical views, demonstrates the government’s pattern of disdain for international human rights bodies.

To conclude, our organisations urge the Bahrain authorities to follow up on the WGAD’s request to conduct a country visit to Bahrain and to respect the WGAD’s opinion, by immediately and unconditionally releasing Mr. Nabeel Rajab, and dropping all charges against him. In addition, we urge the authorities to release all other human rights defenders arbitrarily detained in Bahrain and to guarantee in all circumstances their physical and psychological health.

This statement is endorsed by the following organisations:

1- ACAT Germany – Action by Christians for the Abolition of Torture
2- ACAT Luxembourg
3- Access Now
4- Acción Ecológica (Ecuador)
5- Americans for Human Rights and Democracy in Bahrain – ADHRB
6- Amman Center for Human Rights Studies – ACHRS (Jordania)
7- Amnesty International
8- Anti-Discrimination Center «Memorial» (Russia)
9- Arabic Network for Human Rights Information – ANHRI (Egypt)
10- Arab Penal Reform Organisation (Egypt)
11- Armanshahr / OPEN Asia (Afghanistan)
12- ARTICLE 19
13- Asociación Pro Derechos Humanos - APRODEH (Peru)
14- Association for Defense of Human Rights – ADHR
15- Association for Freedom of Thought and Expression – AFTE (Egypt)
16- Association marocaine des droits humains - AMDH
17- Bahrain Center for Human Rights
18- Bahrain Forum for Human Rights
19- Bahrain Institute for Rights and Democracy – BIRD
20- Bahrain Interfaith
21- Cairo Institute for Human Rights – CIHRS
22- CARAM Asia (Malaysia)
23- Center for Civil Liberties (Ukraine)
24- Center for Constitutional Rights (USA)
25- Center for Prisoners’ Rights (Japan)
26- Centre libanais pour les droits humains - CLDH
27- Centro de Capacitación Social de Panama
28- Centro de Derechos y Desarrollo – CEDAL (Peru)
29- Centro de Estudios Legales y Sociales – CELS (Argentina)
30- Centro de Políticas Públicas y Derechos Humanos – Perú EQUIDAD
31- Centro Nicaragüense de Derechos Humanos – CENIDH (Nicaragua)
32- Centro para la Acción Legal en Derechos Humanos – CALDH (Guatemala)
33- Citizen Watch (Russia)
34- CIVICUS: World Alliance for Citizen Participation
35- Civil Society Institute – CSI (Armenia)
36- Colectivo de Abogados «José Alvear Restrepo» (Colombia)
37- Collectif des familles de disparu(e)s en Algérie - CFDA
38- Comisión de Derechos Humanos de El Salvador – CDHES
39- Comisión Ecuménica de Derechos Humanos – CEDHU (Ecuador)
40- Comisión Nacional de los Derechos Humanos (Costa Rica)
41- Comité de Acción Jurídica – CAJ (Argentina)
42- Comité Permanente por la Defensa de los Derechos Humanos – CPDH (Colombia)
43- Committee for the Respect of Liberties and Human Rights in Tunisia - CRLDHT
44- Commonwealth Human Rights Initiative – CHRI (India)
45- Corporación de Defensa y Promoción de los Derechos del Pueblo – CODEPU (Chile)
46- Dutch League for Human Rights - LvRM
47- European Center for Democracy and Human Rights – ECDHR (Bahrain)
48- FEMED – Fédération euro-méditerranéenne contre les disparitions forcées
49- FIDH, in the framework of the Observatory for the Protection of Human Rights Defenders
50- Finnish League for Human Rights
51- Foundation for Human Rights Initiative – FHRI (Uganda)
52- Front Line Defenders
53- Fundación Regional de Asesoría en Derechos Humanos – INREDH (Ecuador)
54- Groupe LOTUS (DRC)

55- Gulf Center for Human Rights
56- Human Rights Association – IHD (Turkey)
57- Human Rights Association for the Assistance of Prisoners (Egypt)
58- Human Rights Center – HRIDC (Georgia)
59- Human Rights Center «Memorial» (Russia)
60- Human Rights Center «Viasna» (Belarus)
61- Human Rights Commission of Pakistan
62- Human Rights Foundation of Turkey
63- Human Rights in China
64- Human Rights Mouvement «Bir Duino Kyrgyzstan»
65- Human Rights Sentinel (Ireland)
66- Human Rights Watch
67- I’lam – Arab Center for Media Freedom, Development and Research
68- IFEX
69- IFoX Turkey – Initiative for Freedom of Expression
70- Index on Censorship
71- International Human Rights Organisation «Club des coeurs ardents» (Uzbekistan)
72- International Legal Initiative – ILI (Kazakhstan)
73- Internet Law Reform Dialogue – iLaw (Thaïland)
74- Institut Alternatives et Initiatives Citoyennes pour la Gouvernance Démocratique – I-AICGD (RDC)
75- Instituto Latinoamericano para una Sociedad y Derecho Alternativos – ILSA (Colombia)
76- Internationale Liga für Menschenrechte (Allemagne)
77- International Service for Human Rights – ISHR
78- Iraqi Al-Amal Association
79- Jousor Yemen Foundation for Development and Humanitarian Response

80- Justice for Iran
81- Justiça Global (Brasil)
82- Kazakhstan International Bureau for Human Rights and the Rule of Law
83- Latvian Human Rights Committee
84- Lawyers’ Rights Watch Canada
85- League for the Defense of Human Rights in Iran
86- League for the Defense of Human Rights – LADO Romania
87- Legal Clinic «Adilet» (Kyrgyzstan)
88- Liga lidských práv (Czech Republic)
89- Ligue burundaise des droits de l’Homme - ITEKA (Burundi)
90- Ligue des droits de l’Homme (Belgique)
91- Ligue ivoirienne des droits de l’Homme
92- Ligue sénégalaise des droits humains – LSDH
93- Ligue tchadienne des droits de l’Homme – LTDH
94- Ligue tunisienne des droits de l’Homme – LTDH
95- MADA – Palestinian Center for Development and Media Freedom
96- Maharat Foundation (Lebanon)
97- Maison des droits de l’Homme du Cameroun - MDHC
98- Maldivian Democracy Network
99- MARCH Lebanon
100- Media Association for Peace – MAP (Lebanon)
101- MENA Monitoring Group
102- Metro Center for Defending Journalists’ Rights (Iraqi Kurdistan)
103- Monitoring Committee on Attacks on Lawyers - International Association of People’s Lawyers
104- Movimento Nacional de Direitos Humanos - MNDH (Brasil)
105- Mwatana Organisation for Human Rights (Yemen)
106- Norwegian PEN
107- Odhikar (Bangladesh)
108- Pakistan Press Foundation
109- PEN America
110- PEN Canada
111- PEN International
112- Promo-LEX (Moldova)
113- Public Foundation – Human Rights Center «Kylym Shamy» (Kyrgyzstan)
114- RAFTO Foundation for Human Rights
115- Réseau Doustourna (Tunisia)
116- SALAM for Democracy and Human Rights
117- Scholars at Risk
118- Sisters’ Arab Forum for Human Rights – SAF (Yemen)
119- Suara Rakyat Malaysia - SUARAM
120- Taïwan Association for Human Rights – TAHR
121- Tunisian Forum for Economic and Social Rights – FTDES
122- Vietnam Committee for Human Rights
123- Vigilance for Democracy and the Civic State
124- World Association of Newspapers and News Publishers – WAN-IFRA
125- World Organisation Against Torture - OMCT,in the framework of the Observatory for the Protection of Human Rights Defenders
126- Yemen Organisation for Defending Rights and Democratic Freedoms
127- Zambia Council for Social Development – ZCSD

For more information, please contact:

·FIDH: Maryna Chebat,, +33 6 48 05 91 57, Twitter: @MS_Chebat

·OMCT: Delphine Reculeau,, +41 228 09 49 39




5 december
















Uitnodiging uitreiking Clara Meijer-Wichmann Penning 2017 aan Marcella Kraaij

namens het Reddings Team op de Middellandse Zee

van Artsen zonder Grenzen


Zondagmiddag 10 december 2017 om 17.30 uur (inloop v.a. 17.00 uur) wordt in de Dokzaal, Plantage Doklaan 8-12 te Amsterdam, aan Marcella Kraaij de ClaraMeijer-Wichmann Penning 2017 uitgereikt. Deze jaarlijkse penning is door de Liga voor de Rechten van de Mens & Stichting J’accuse toegekend aan Marcella Kraaij namens het Reddings Team op de Middellandse Zee van Artsen zonder Grenzen. Dit Team zette en zet zich tot het uiterste in om bootvluchtelingen te hulp te schieten, die vaak op overvolle, slecht geoutilleerde bootjes een levensgevaarlijke overtocht maken richting Europa.

Tegengewerkt door (o.a.) meerdere autoriteiten vanuit Fort Europa probeert dit Team, samen met vele andere organisaties, de vluchtelingen te behoeden voor verdrinking of voor een gedwongen terugkeer naar onveilige landen als Libië.

Artsen zonder Grenzen springt daarmee in de bres voor deze talloze vluchtelingen die in de steek worden gelaten door het falende beleid van Europese Staten, die hun verplichtingen verzaken.

Tienduizenden slachtoffers zijn al gevallen, waaronder kinderen, ouderen, vrouwen, mannen, zieken, gewonden: mensen, die op de vlucht voor oorlogsgeweld, uitbuiting, verkrachting en andere mensonterende omstandigheden, een veilige haven hoopten te vinden in Europa.


Graag nodigen wij u uit om bij deze uitreiking aanwezig te zijn.



Bij gelegenheid van de penninguitreiking wordt ook de jaarlijkse Clara Meijer-Wichmann Lezing gehouden. Deze zal verzorgd worden door Dr. Jeroen Doomernik, werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam.





17.00     inloop koffie en thee;


17.30     opening


* lezing Dr. Jeroen Doomernik: ‘Waarom Europa’s buitengrenzen dodelijk zijn geworden’.


* muzikaal intermezzo door Myriam West en Jasper van Damme


* laudatio door Cees Hamelink


* uitreiking penning en oorkonde door voorzitters namens J’accuse en Liga


* reactie van Marcella Kraaij


* muzikaal intermezzo


* Informeel samenzijn en drankje


19.00 uur einde.




Hans Gaasbeek/Gerard van Vliet, co-voorzitters van de Liga voor de Rechten van de Mens

Thea Engel, voorzitter van J’accuse


Amsterdam, december 2017


Graag ontvangen wij vooraf een bevestiging van uw komst:




17 juni


Open brief aan het Parlement van Hongarije


Bijgaande Open Brief (in het Engels) van 8 juni 2017 is verzonden aan alle leden van het Hongaarse Parlement dat tijdens zijn bijeenkomst en vergadering van 12-15 juni zal stemmen over een wet aangaande "de transparantie van organisaties die worden gesteund door buitenlandse fondsen".

Eisen aan transparantie van en verantwoording door NGO's zijn echter ook in Hongarije allang wettelijk gegarandeerd. Deze nieuwe wet is - onder het mom van transparantie - slechts een middel voor de Hongaarse regering om NGO's te intimideren en hun capaciteit te ondermijnen om op te komen voor mensenrechten en de Hongaarse samenleving. De wet vormt een sluitstuk van de achteruitgang in de democratische samenleving die in Hongarije al meer dan 6 jaren zijn beslag vindt.

De Hongaarse regering heeft al eerder de aanval geopend op diverse NGO's, verdedigers van mensenrechten, waakhonden en milieu-activisten.
Het Internationale en Europese recht staan echter garant voor het recht op vrijheid van vereniging, recht op collectieve actie en de verdediging van mensenrechten. Staten hebben een verplichting deze rechten te waarborgen en moeten zich onthouden de uitoefening van deze rechten te belemmeren. Het recht op het verwerven, ontvangen en gebruiken van fondsen en hulpbronnen, waaronder buitenlandse steun en bronnen, is een essentieel onderdeel bij het verzekeren van deze rechten en is ook vastgelegd in de VN-verklaring inzake mensenrechtenverdedigers.


Help graag mee aan de actieve verspreiding van deze informatie over de voorgestelde wet die als doel heeft NGO's aan te vallen en hun bewegingsruimte te ondermijnen en de grote risico's die deze wet met zich meebrengt voor een democratische samenleving in Hongarije.

Daarnaast roepen we een ieder op zich ook aan te sluiten bij de actie die onze collega's van Amnesty International hebben gelanceerd om de aanvaarding van deze wet in Hongarije te voorkomen: klik daarvoor op de volgende link: take action

Voor meer informatie over het Observatorium voor de Bescherming van Mensenrechtenverdedigers, zie:

Voor verdere informatie over de inhoud van de voorgestelde wet, zie:


5 juni


OP de 50e verjaardag van de Israëlische militaire bezetting van Palestina heeft de Internationale Federatie van Liga's voor de Rechten van de Mens, waarbij ook de Liga bij is aangesloten, een verklaring van solidariteit met het Palestijnse volk gepubliceerd.

Evenals vele andere Liga's heeft ook de Nderlandse liga voor de rechten van de mens deze verklaring ondertekend.


Via onderstaande link is deze verklaring in te zien



mei 2017


CMW penning uitgereikt aan Ewoud Butter op 10 december 2016


Na de opening van de 10 december bijeenkomst droeg  prof. dr. Ernst Hirsch Ballin de Clara Meijer Wichmann Lezing voor.

Als inleiding vertelde hij een persoonlijke anekdote over de vlucht van het joods gezin, waarvan hij deel uitmaakte, naar Amsterdam. Een Amsterdam, dat ook al snel gevaarlijk werd voor mensen met een joodse naam. Het gezin werd opgevangen door het bestuur van de Vondelkerk. Daarbij werden hun namen aangepast aan de Nederlandse taal.

Dit invoelbare relaas werd gevolgd door een uitvoerig en indringend betoog voor een mensenrecht van vluchtelingen, waaraan ook het burgerrecht gekoppeld dient te worden.

Voor het beleid van de overheid betekent dit, dat mensen in Nederland nooit geregistreerd mogen worden met kenmerken van ras, afkomst, religie en etniciteit. Dit leidt makkelijk tot vooroordeel, discriminatie, achterstelling en stigmatisering van bevolkingsgroepen.

Deze krachtige en indrukwekkende lezing vormde een mooi kader voor zowel de laudatio voor de ontvanger van de penning, Ewoud Butter, als voor het uitvoerige dankwoord dat de penningontvanger na de ontvangst naar voren bracht.



Voorafgaand aan de overhandiging van penning en oorkonde is door de vicevoorzitter van de Liga, Hans Gaasbeek, de laudatio uitgesproken, die door de verhinderde voorzitter

Gerard van Vliet was voorbereid.

Zie hier de volledige tekst van de Laudatio.







B ij de overhandiging van de penning prees Hans Gaasbeek,

vice-voorzitter van de Liga, Ewoud Butter.





Thea Engel, de voorzitter van J’accuse, overhandigde de oorkonde, waarvan de tekst door haar werd uitgesproken.

Zie hier de oorkonde



Na de uitreiking sprak Ewoud Butter een uitvoerig dankwoord, dat onbedoeld goed aansloot op de voorafgaande

lezing, laudatio en oorkonde.

Zie hier de volledige tekst van het dankwoord



De muzikale intermezzi werden, geheel in overeenstemming met de aard van de bijeenkomst, verzorgd door Mojsin





De foto’s van deze ceremonie zijn gemaakt door Ingrid de Groot Fotografie



Haëlla Stichting Den Haag

De viering is mede mogelijk gemaakt door de financiële bijdrage van de Stichting Haëlla.















Uitnodiging uitreiking Clara Meijer-Wichmann Penning 2016 aan

Ewoud Butter,

stichter van Republiek Allochtonië


Op zaterdagmiddag 10 december 2016 om 14.00 uur (inloop vanaf 13.30 uur) krijgt in de Vondelkerk aan de Vondelstraat in Amsterdam Ewoud Butter de ClaraMeijer-Wichmann Penning 2016 uitgereikt. Deze jaarlijkse penning is hem door de Liga voor de Rechten van de Mens & Stichting J’accuse toegekend, omdat hij als oprichter en hoofdredacteur van   Republiek Allochtonië, samen met Roemer van Oordt, al jarenlang een bijzonder  weblog onderhoudt met genuanceerde berichtgeving over de positie van migranten vluchtelingen en andere minderheden. Weblog Republiek Allochtonië besteedt veel aandacht aan achtergronden en onderzoek naar de concrete feiten en levert daarmee een belangrijke aanvulling op en tegenwicht aan  hijgerige en polariserende berichtgeving over het integratiedebat. De redacteuren bieden  met dit weblog aan talloze  schrijvers een podium  voor de publicatie  van veelzijdige  artikelen. Bedreigingen brachten hen niet van hun koers  dit belangrijke initiatief voort te zetten.

De weblog en zijn redacteuren leveren daarmee een belangrijke bijdrage aan het tegengaan van discriminatie en polarisatie en het bevorderen van  de gelijkberechtiging en mensenrechten van allochtonen en minderheden.


Graag nodigen wij u uit om bij deze uitreiking aanwezig te zijn.



Bij gelegenheid van de penninguitreiking wordt ook de jaarlijkse Clara Meijer-Wichmann Lezing gehouden. Deze keer wordt de lezing verzorgd door prof. dr. Ernst Hirsch Ballin,

hoogleraar mensenrechten UvA en hoogleraar Staatsrecht UvT.



Programma van de middag:

13.30     inloop koffie en thee;

14.00     opening

lezing “Mensenrechten en Burgerschap” door prof. dr. Ernst Hirsch Ballin


muzikaal intermezzo



uitreiking penning en oorkonde door voorzitters Liga en J’accuse

antwoord van Ewoud Butter


muzikaal intermezzo


informeel samenzijn met een drankje

16.30     einde


Cees Hamelink/Gerard van Vliet, voorzitter van de Liga voor de Rechten van de Mens

Thea Engel, voorzitter van J’accuse


Amsterdam, november 2016


Graag ontvangen wij vooraf een bevestiging van uw komst:





23 augustus



vandaag tot en met 29 augustus vindt het 39e internationale congres plaats van de FIDH.

Het bestuur van de Liga heeft hiernaar een bestuurslid afgevaardigd.

Zie voor verdere informatie overdit congres de speciale website:




Mensenrechtenjurist in Nederland ernstig bedreigd


Internationaal Strafhof

Nada Kiswanson wordt met de dood bedreigd. De intimidaties verwijzen naar haar werk voor het Internationaal Strafhof.

Zie voor het artikel in NRC


‘Nederland reageert laks op bedreiging ngo’s


Intimidatie Mensenrechtenorganisaties hebben forse kritiek op de wijze waarop de Nederlandse autoriteiten reageren op de bedreiging van een buitenlandse juriste in Nederland.

Zie voor het artikel in NRC


Amnesty veroordeelt bedreigingen en roept overheid op tot betere bescherming


De Internationale Federatie van mensenrechtenorganisaties (FIDH)heeft zich bij dit protest aangesloten





Comité Eerherstel Meindert Stelling



Vrijheid van meningsuiting van advocaten ernstig onder druk


Toen de vrijheid van meningsuiting van journalisten zoals Ebru Umar werd aangetast, leidde dat tot grote ophef. Maar toen advocaat Meindert Stelling op 21maart 2016 een beroepsverbod kreeg opgelegd wegens zijn meningsuitingen, werd daaraan geen aandacht besteed en bleef het doodstil in de media. Dit hoewel de vrijheid van meningsuiting ook voor advocaten geldt en de raad van discipline te Den Haag met zijn beslissing in de zaak Stelling lijnrecht inging tegen de Grondwet. Deze gang van zaken leidde tot de oprichting van het Comité Eerherstel Meindert Stelling. Het comité streeft naar de erkenning van de vrijheid van meningsuiting van advocaten door dekens, rechters en tuchtrechters, alsook naar het ongedaan maken door het hof van discipline van het aan Stelling opgelegde beroepsverbod.

De raad van discipline rekende het Stelling zwaar aan dat hij, ondanks een eerdere tuchtrechtelijke bestraffing van zijn meningsuitingen, vasthield aan zijn opvatting dat het advocatentuchtrecht geen beperking van de meningsuiting kan inhouden. Voor een dergelijke beperking zou volgens de Grondwet namelijk een wettelijke regeling nodig zijn, waarin de wetgever zelf de omvang van die beperking nauwkeurig heeft aangegeven. Dit vanwege de beperkingsclausule van art.7 Grondwet, "behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet". Volgens de grondwetgever houdt die clau­sule in dat een wettelijke beperking van de meningsuiting geen vage formuleringen mag bevatten, zodat de omvang van de beperking feitelijk zou worden bepaald door degene die de beperkingsbepaling toepast. Dat laatste zou in strijd zijn met de Grondwet. De grondwetgever stelde uitdrukkelijk:

Constructies, waarbij niet uit de wet zelf de omvang van de grondrechtsbeperking volgt doch deze door een lager orgaan moet worden ingevuld, zijn in strijd met bij voorbeeld de clausule "behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet".

Nu de wetgever geen specifiek op advocaten gerichte beperking van de meningsuiting tot stand heeft gebracht, was er voor Stelling geen enkele reden om zijn kritiek op het functioneren van sommige rechters en tuchtrechters, alsook de deken, achterwege te laten. Advocaten zijn immers bij uitstek in de positie om dergelijke kritiek te uiten.

De raad van discipline beriep zich desalniettemin op de norm van de Advocatenwet dat advocaten zich dienen te ont­houden van "enig handelen of nalaten dat een behoorlijk advocaat niet betaamt". Maar het is buiten kijf dat die norm een uiterst vage is, die moet worden ingevuld door degene die deze toepast. Ingevolge de Grondwet is het dus uitge­sloten dat die norm een beperking zou kunnen inhouden van de vrijheid van meningsuiting van advocaten. De raad van discipline wenste dit laatste evenwel niet te erkennen. Hoewel de vorenbedoelde norm in de praktijk door dekens en tuchtrechters wordt ingevuld, beweerde de raad dat die norm "voldoende concreet" zou zijn. In zijn beslissing van 21maart 2016 ontkende de raad, in strijd met iedere redelijkheid, dat hij daarmee een standpunt innam dat inging tegen de uitdrukkelijke en onmiskenbare opvatting van de grondwetgever.

Het Comité Eerherstel Meindert Stelling acht de vrijheid van meningsuiting van advocaten van fundamenteel belang voor de rechtsstaat en voor de rechtshulp aan rechtszoekenden. Het comité meent dat de uitspraak van de raad van discipline leidt tot een uitholling van de vrijheid van meningsuiting. De raad is daarbij ingegaan tegen de democratisch gelegitimeerde opvatting van de grondwetgever, hetgeen in een democratische rechtsstaat een onaanvaardbare han­delwijze van een tuchtrechter vormt. Het comité roept het hof van discipline dan ook op de opvatting van de grondwet­gever te respecteren en te erkennen dat de Advocatenwet geen beperking inhoudt van de vrijheid van meningsuiting van advocaten. Adhesiebetuigingen van individuele personen en van organisaties inzake die oproep zijn zeer welkom. Hiervoor wordt verwezen naar de website van het comité:



VANDAAG: Internationale Vrouwendag


dinsdag 8 maart 2016: Internationale Vrouwendag

De Liga is aangesloten bij de internationale mensenrechtenorganisatie FIDH.

De FIDH heeft ter ere van Internationale Vrouwendag de videoclip “Being born a girl means having to clear a lot of hurdles” samengesteld. In deze video stelt de FIDH het enorme aantal schendingen van de rechten van vrouwen aan de kaak dat tot op de dag van vandaag wereldwijd plaatsvindt.. Deze video treft u hier aan:

Het doel van deze video is te laten zien dat wereldwijd gelijke rechten voor vrouwen niet via een eendaagse strijd kan worden gerealiseerd en om een ieder op te roepen zich hier dagelijks voor in te zetten.

De FIDH heeft ook een begeleidend verslag geschreven over deze wereldwijde schendingen van rechten van vrouwen.



CMW penning postuum uitgereikt aan Hajo Meyer



Op donderdagavond 10 december 2015 is in een goed bezochte Vondelkerk in Amsterdam door de voorzitters van De Liga voor de Rechten van de Mens en van Stichting J’accuse de Clara Meijer-Wichmann Penning 2015 postuum uitgereikt aan Hajo Meyer voor zijn enorme moed, strijdvaardigheid en inzet voor de mensenrechten.

Hajo Meyer zette zich in tegen islamofobie en voor de rechten van vluchtelingen en de Palestijnen. Het kon voor hem niet zo zijn dat een ander volk de dupe werd van het onrecht dat de Joden in de oorlog was aan gedaan. Hij moest zich als overlevende van Auschwitz daarvoor inzetten om duidelijk te maken dat het niet in zijn naam gebeurde en bleef tegen grote weerstanden in proberen meer mensen wakker te schudden. Hij weigerde om zich neer te leggen bij wat een geaccepteerde mening was en om te zeggen wat goed lag.

Hij geloofde in het belang van strijden voor rechtvaardigheid via het woord. wijze via theater en verdiepende sideshows onder de aandacht brengen van brandende maatschappelijke kwesties waarin mensenrechten en de menselijke waardigheid onder druk staan.

Zijn vrouw Chris Tilanus nam de penning in ontvangst





Voorafgaand aan de overhandiging is door Cees Hamelink de laudatio uitgesproken.

Hij stelde in zijn laudatio ethiek centraal, in de zin van kritische reflectie op het menselijk moreel handelen.

Hij gaf de primaten als voorbeeld voor wederkerig handelen met empathie, rechtvaardigheid en verzoening..

Maar m.b.t. het morele karakter van ons handelen onderscheiden wij ons van de andere dieren door het vermogen over dat morele karakter na te denken: wij beschikken over reflexief vermogen. Wij zouden dus beter moeten weten!

Hajo Meyer wist beter,  was wars van onrechtvaardigheid; tegendraads; en sterk gericht op de wederkerigheid.

Zie hier de volledige tekst van de Laudatio.



Bij de overhandiging van de penning prees Hans Gaasbeek, de voorzitter van de Liga, Hajo Meyer, die zich tot zijn 90e inzette voor gerechtigheid en er daarmee mede voor heeft gezorgd dat een ander joods geluid in de samenleving kon doordringen. Hij verwees naar het grote aantal van meer dan 300 kinderen dat in Israëlische gevangenissen vastzit. Hij verwees ook naar de aanvallen op Gaza, waarbij 521 Palestijnse kinderen werden gedood, 1000 gewond en 400.000 getraumatiseerd.

Deze vormen van rechteloosheid hebben Hajo Meyer er toe aangezet om deze onder de publieke aandacht te brengen.


Zie hier voor de volledige tekst



Thea Engel, de voorzitter van J’accuse, overhandigde de oorkonde, waarvan de tekst door haar werd uitgesproken.

Zie hier de oorkonde

En hier het juryrapport, waarop de oorkonde is gebaseerd.







Na de uitreiking sprak Chris Tilanus een dankwoord.

Zij vertelde daarin over de belangrijke gebeurtenissen in het leven van Hajo en liet parallellen zien met het leven van Clara Meijer-Wichmann. Zij overhandigde de voorzitters van Liga en J’accuse een exemplaar van het boek van Hajo Meyer, waarin hij zijn ervaringen als vluchteling beschrijft.

Zij sloot haar indrukwekkend dankwoord af met een gedicht van Hajo: “Mut zum Leben, Freude am Leben”.

Zie hier de volledige tekst van het dankwoord




Het muzikale intermezzo werd sfeervol en met mooie liederen verzorgd door

Myriam West, zang en bassist Mart Jeninga







Bij gelegenheid van de penninguitreiking is ook de jaarlijkse Clara Meijer-Wichmann Lezing gehouden.

Deze werd uitgesproken door prof.dr. Kees Flinterman, lid van het VN-comitee voor de Mensenrechten, en had als titel

“De huidige betekenis van de Universele Verklaring van  de Rechten van de Mens”.

Hij beschrijft de oorsprong van de universele verklaring en wijst verder onder meer op het inclusieve karakter van de Verklaring. De Universele Verklaring is met name van betekenis als basis voor de mensenrechtenverdragen die sinds 1948 tot stand zijn gebracht. Ook vormt de Verklaring het fundament voor het internationaal toezicht op de mensenrechten. Het is de maatstaf waaraan activiteiten en beleid van machthebbers worden getoetst. Hij noemt voorbeelden, waarbij o.a. Nederland en Israël voor bepaalde mensenrechtenschendingen ter verantwoording zijn geroepen.

Zie hier de uitgebreide samenvatting van de lezing






27 november 2015

Clara Meijer-Wichmann Penning 2015 postuum toegekend aan Hajo Meyer






Uitnodiging uitreiking Clara Meijer-Wichmann Penning 2015


Op donderdagavond 10 december 2015 om 18.30 uur (inloop vanaf 18 uur)  krijgt in de Vondelkerk in de Vondelstraat in Amsterdam Hajo Meyer,  postuum de ClaraMeijer-Wichmann Penning 2015 uitgereikt. Deze jaarlijkse penning is hem door de Liga voor de Rechten van de Mens & de Stichting J’accuse toegekend voor zijn enorme moed, strijdvaardigheid en inzet voor de mensenrechten. Hajo Meyer zette zich in tegen islamofobie en voor de rechten van vluchtelingen en de Palestijnen. Het kon voor hem niet zo zijn dat een ander volk de dupe werd van het onrecht dat de Joden in de oorlog was aan gedaan. Hij moest zich als overlevende van Auschwitz daar voor inzetten om duidelijk te maken dat het niet in zijn naam gebeurde en bleef tegen grote weerstanden in proberen meer mensen wakker te schudden. Hij weigerde om zich neer te leggen bij wat een geaccepteerde mening was en om te zeggen wat goed lag. Hij geloofde in het belang van strijden voor rechtvaardigheid via het woord.


Graag nodigen wij u uit om bij deze uitreiking aanwezig te zijn.



Bij gelegenheid van de penninguitreiking wordt ook de jaarlijkse Clara Meijer-Wichmann Lezing gehouden.

Deze keer wordt de lezing verzorgd door prof. dr. Kees Flinterman, hoogleraar internationaal & europees recht, en lid van het VN-mensenrechtencomité.



Programma van de avond:

18.00    inloop koffie en thee

18.30    opening door Hans Gaasbeek

Laudatio door Cees Hamelink

uitreiking penning en oorkonde door voorzitters Liga en J’accuse

antwoord van Chris Tilanus

muzikaal intermezzo door zangeres Myriam West en bassist Mart Jeninga

lezing door prof. dr. Kees Flinterman

informeel samenzijn met een drankje & hapje

21.00    einde


Hans Gaasbeek, voorzitter van de Liga voor de Rechten van de Mens

Thea Engel, voorzitter van Stichting J’accuse


Amsterdam, november 2015


Graag ontvangen wij vooraf een bevestiging van uw komst:



27 juni 2015


Bruggen, geen wapens!


Een oproep aan de EU en zijn Lidstaten tot beleid dat de fundamentele mensenrechten, de levens en de menselijke waardigheid van migranten, asielzoekers en vluchtelingen actief beschermt.


Klik HIER voor de persverklaring met deze oproep vanuit de Europese mensenrechtenkoepel AEDH waar de Liga bij is aangesloten.





24 april 2015

Nederlandse Liga voor de rechten van de Mens.


Haarlem 24 april 2015




Met verbijstering signaleert het bestuur van de Liga voor de Rechten van de Mens , hoe de regerings partijen pvda en vvd –in overleg met hun achterban- menen een goede ”oplossing” te hebben gevonden in hun akkoord over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers.

Wij menen immers dat dit akkoord een ernstige inbreuk vormt op de recente heldere uitspraak van het europees comite voor de sociale rechten .

Bij de thans in de politiek gevoerde discussie worden de vigerende mensenrechten van deze groep vluchtelingen geheel buiten beschouwing gelaten, alsof er geen internationaal vluchtelingenverdrag bestaat en deze groep mensen louter rechteloze illegalen zouden zijn.


Wij kunnen ons helaas niet herkennen in dit soort politieke monstrueuze ”oplossingen “.

Wij roepen de politieke partijen en de Nederlandse samenleving op om krachtig stelling te nemen tegen dit akkoord .

Het wordt tijd, dat wij ons niet langer hoeven te schamen voor ons landelijk vluchtelingenbeleid, dat -in onze naam- op deze groep welwillende mensen, die ooit officieel asiel vroegen en vaak nergens heen kunnen, wordt toegepast .

Deze plaatsvervangende schaamte geldt evenzeer de tijdelijke sobere opvang en de daaraan verbonden onredelijke eisen.


Het is maar gelukkig dat een aantal gemeenten wel begrijpen dat de beschaving vereist in te zien, dat ook deze mensen -voor nu- een vaste plek nodig hebben, net als iedereen, waar ze enigszins tot rust kunnen komen, zonder dagelijks op straat te gezet te worden na nachtopvang.


Nederland heeft momenteel heel veel leegstaande gebouwen ,die hierin een rol zouden kunnen spelen.


De liga is van mening dat het hier niet zozeer een politiek vvd-pvda probleem betreft ,maar dat het gaat om de vraag of Nederland zich nog houdt aan internationale verdragsverplichtingen jegens vluchtelingen.


Neemt allen stelling,


Laat van u horen.




Bestuursleden Liga voor de rechten van de mens

Hans Gaasbeek – voorzitter

Nieuwe Gracht 5a

2011 NB Haarlem

06-520 55043


Gerard van Cranenburgh, Jef Coopmans, Jacqueline de Bruijn, Astrid Essed, Cees Hamelink, Gerard van Vliet, Mohamed Zyad



24 april 2015


38 europese organisaties voor de rechten van de mens ondertekenen naar aanleiding van het overleg van de Europese Raad van ministers over de doden in de middellandse zee, bijgaand manifest.

Daarin wordt het harde vluchtelingenbeleid van Europa aan de kaak gesteld en gewezen op de schending van mensenrechten, die hiermee gepaard gaan.

lees hier het manifest EN Deaths in the Mediterranean


22 april 2015


32 europese organisaties voor de rechten van de mens doen een dringend beroep op de Europese Raad van ministers om bij het vluchtelingenbeleid alle geldende mensenrechtenverdragen te eerbiedigen.

lees hier het beroep EN Joint appeal - Migrants in the Mediterranean - 32 organisations appeal to the European Council


13 januari 2015



10 januari 2015

Onderzoeksrapport Mensenrechteneducatie in Nederland.


De aanleiding van dit onderzoek vindt zijn oorsprong in de constatering dat Nederlanders weinig theoretische kennis hebben over mensenrechten. Dit onderzoek maakt in dat kader onderdeel uit van een geheel. Het is de laatste schakel van het in kaart brengen in hoeverre er aandacht wordt besteed aan het onderwerp mensenrechten in het Nederlands onderwijs. Het is van belang dat de (Nederlandse) bevolking wordt onderwezen in de mensenrechten, want als mensen niet weten wat mensenrechten zijn en wat deze inhouden, dan kunnen zij daar ook geen beroep op doen als dat nodig is.

De centrale vraag in dit onderzoek luidt als volgt: “In hoeverre wordt er aandacht besteed aan het onderwerp mensenrechten aan de juridische faculteiten van de verschillende universiteiten in Nederland?”.

Ter beantwoording van de centrale vraag hebben wij eerst het theoretisch kader uiteengezet, alvorens wij praktijkgericht onderzoek, in de vorm van literatuuronderzoek hebben verricht. Daarbij hebben wij vastgesteld dat mensenrechten fundamentele rechten zijn van iedereen en in principe altijd en overal zouden moeten gelden. Ze beschermen de burger op nationaal en internationaal niveau en er worden drie generaties onderscheiden,

  • De eerste generatie: klassieke mensenrechten;
  • De tweede generatie: sociale, economische  en culturele mensenrechten;
  • De derde generatie: collectieve mensenrechten.

Klassieke rechten zien toe op de persoonlijke vrijheid en de bescherming van het individu tegen schendingen door de staat. Ze leggen hiertoe verplichtingen op aan de staat. De economische, sociale en culturele rechten zien toe op het waarborgen van de minimumvoorwaarden voor welvaart en welzijn en de collectieve rechten bieden groepen, volken en naties bescherming.

Enkele onderzoeksresultaten:

Na het analyseren van de checklists hebben wij kunnen concluderen dat de juridische faculteiten van de tien onderzochte universiteiten in Nederland voldoende aandacht besteden aan het onderwerp mensenrechten, maar dat dit echter wel genuanceerd moet worden. Want bij elke universiteit wordt er minder aandacht besteed aan de tweede en derde generatie mensenrechten dan aan de eerste generatie mensenrechten. Collectieve rechten komen bij zowel de bachelor Rechtsgeleerdheid als bij de mastersopleidingen van de faculteit Rechtsgeleerdheid weinig voor. Deze worden zelfs niet of nauwelijks behandeld tijdens de bachelorfase.

Over het algemeen beschikken bachelorstudenten over basale kennis omtrent mensenrechten van voornamelijk de eerste generatie mensenrechten en zijn ze op hoogte van het bestaan van de tweede en de derde generatie mensenrechten na het behalen van hun bachelordiploma. Daarentegen beschikken de masterstudenten, die de onderzochte masteropleidingen of vakken volgen, na het behalen van hun diploma over meer en diepgaande kennis omtrent mensenrechten, de naleving en schending van mensenrechten en de mensenrechtenorganisaties.


Volledige versie: zie hier




9 januari 2015

AEDH statement on the attack against Charlie Hebdo

zie hier de volledige verklaring




11 december 2014

zie voor het verslag van de penning-uitreiking

de mooie reportage van Lokien op (even naar beneden scrollen)                    


In haar lezing schetste prof.dr. Marli Huijer een beeld van

Nederland met open grenzen.

Zie voor haar inspirerend verhaal deze samenvatting (in het engels)





onderstaande foto's zijn van ©Ingrid de Groot Fotografie





Uitreiking Clara Meijer- Wichmann Penning 2014



Op woensdagavond 10 december 2014 om 18.30 uur (zaal open vanaf 18.00 u) wordt

in de Vondelkerk, Vondelstraat 120-D, Amsterdam de ClaraMeijer-Wichmann Penning 2014 uitgereikt.


Deze penning wordt jaarlijks toegekend aan een persoon of instelling, die in Nederland en onder tegenwerking van overheid of omgeving werkt aan het aan de kaak stellen en het opheffen van de schending van mensenrechten van andere personen of groepen.


Helaas blijft het vreemdelingenbeleid en uitvoering daarvan in Nederland ernstige gebreken vertonen op het gebied van mensenrechten, waarbij van overheidswege vrijwel geen pogingen voor verbetering worden ondernomen. Daarom staan dit jaar de mensenrechten centraal van vluchtelingen, die in Nederland geen verblijfsstatus hebben gekregen, maar om uiteenlopende redenen ook niet kunnen worden uitgezet. Een aantal van hen heeft het initiatief genomen om zich als groep te organiseren en in samenwerking met sympathisanten en vrijwilligers hun onmogelijke positie en mensonwaardige situatie publiekelijk onder de aandacht te brengen. Met name de initiatiefnemers en coördinatoren zijn daarbij bereid geweest om het risico van vervolging en detentie op zich te nemen.

Beide bovengenoemde organisaties hebben daarom besloten om dit jaar de Clara Meijer-Wichmann Penning toe te kennen aan de initiatiefnemer en coördinator El Mouthena als vertegenwoordiger van de Beweging  “Wij zijn hier”.   


Naast de penninguitreiking wordt op 10 december de traditionele Clara Meijer-Wichmann Lezing gehouden. Prof. dr.MarliHuijer zal in deze lezing hetbeeldschetsen van een samenleving met open grenzen enwat dat vraagt vanhaar inwoners ende nieuwkomers.


Het programma van deze avond is als volgt


18.00       inloop met koffie en thee 


18.30       opening door Hans Gaasbeek

  • laudatio door Cees Hamelink
  • uitreiking penning en oorkonde door voorzitters van de Liga en J’accuse
  • antwoord van de ontvanger(s) van de penning; El Mouthena El Marrakcy,

              Abebe Beyenne, Yusuf Adam Salik, Ilhaam Aswees, Marjan Sax

  • muzikaal intermezzo door Myriam West
  • lezing prof.dr. Marli Huijer
  • informeel samenzijn met een drankje & hapje

21.00      einde


A.u.b.  aanmelden via e-mail aan:  


Hans Gaasbeek, voorzitter van de Liga voor de Rechten van de Mens


Thea Engel, voorzitter van Stichting J’accuse



Amsterdam, november 2014


Deze penning-uitreiking is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Stichting Democratie en Media




De AEDH heeft met financiële ondersteuning door de Europese Commissie onderzoek gedaan naar de bescherming van persoonsgegevens in Europa. Het gaat om gegevens bij justitie, politie, gezondheidszorg en onderwijs.


Bijgaand de verwijzing naar de documententen die hierop betrekking hebben:


Een vergelijkend overzicht van Europese landen hoe wordt omgegaan met de opslag van persoonsgegevens m.b.t. beperking van vrijheid, doorzichtigheid en controle voor burgers, beroepsmogelijkheden voor het blokkeren van eigen gegevens, en rol van nationale gegevensbeschermingsautoriteiten


Een waarschuwing aan de Europese burgers over de risico's die daaraan verboden zijn en aanbevelingen hoe daarmee kan worden omgegaan


Een kort  overzicht van de data-opslag van de Europese overheden


Een opsomming van de maatregelen die de Europese Commissie heeft uitgevaardigd m.b.t. bescherming van persoonsgegevens.



Naar aanleiding van het verzoek om schorsing van advocaat Stelling heeft de Liga op 11 mei bijgaande brief geschreven aan de Raad van Discipline.



Gezamenlijke open brief van 2 april van mensenrechtenorganisaties naar aanleiding van het 4e EURO-Afrika congres



Bijgaand de brief van de FIDH, de International Campaign for Tibet en de Liga voor de Rechten van de Mens die op vrijdag 14 maart is verstuurd naar Minister-President Rutte en Minister Timmermans van Buitenlandse Zaken



Oproep van Europese mensenrechtenorganisaties voor aandacht aan mensenrechten bij de Europese verkiezingen van 2014



top page